Nhiều bệnh liên quan đến phổi, ung thư phổi là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, tàn tật

​
I. Tổng quan về các bệnh phổi thường gặp

Các bệnh phổi là nhóm bệnh lý không lây nhiễm nhưng lại gây ra gánh nặng sức khỏe vô cùng lớn trên toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Theo số liệu thống kê, mỗi năm có hàng triệu người tử vong vì các bệnh hô hấp, trong đó nổi bật nhất là ung thư phổi và phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

Điểm đáng lo ngại là tỷ lệ phát hiện sớm các bệnh này còn rất hạn chế. Nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị thấp, chi phí điều trị cao và chất lượng cuộc sống suy giảm nghiêm trọng.

1. Thực trạng bệnh phổi tại Việt Nam và thế giới

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) ở người trên 40 tuổi lên tới 4,2%, thuộc nhóm cao nhất châu Á Thái Bình Dương. Trong khi đó, ung thư phổi đứng thứ 3 về số ca mắc mới và thứ 2 về số ca tử vong trong các bệnh ung thư. Điều này cho thấy các bệnh phổi vẫn đang là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật.

2. Các nhóm bệnh phổi phổ biến

• Hen phế quản: thường khởi phát từ nhỏ, liên quan đến dị ứng.

• Phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD): bệnh mạn tính, tiến triển nặng dần theo thời gian.

• Ung thư phổi: bệnh lý ác tính, tỷ lệ tử vong cao nhất trong các loại ung thư.

II. Phổi tắc nghẽn mãn tính COPD 

1. Nguyên nhân chính gây bệnh COPD

• Hút thuốc lá (chiếm đến 80–90% ca mắc).

• Tiếp xúc thường xuyên với khói bụi, ô nhiễm không khí.

• Các yếu tố nghề nghiệp như làm việc trong môi trường có bụi gỗ, hóa chất.

2. Triệu chứng điển hình của COPD

Người mắc phổi tắc nghẽn mãn tính COPD thường có các biểu hiện:

• Khó thở, đặc biệt khi gắng sức.

• Ho kéo dài, thường xuyên khạc đờm.

• Thở khò khè, cảm giác nặng ngực.

• Giảm khả năng vận động, mệt mỏi thường xuyên.

3. Tỷ lệ mắc và những hạn chế trong điều trị COPD

Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh cao, nhưng chỉ khoảng 25,6% bệnh nhân mắc COPD tại Việt Nam được điều trị bằng thuốc. Nguyên nhân do chẩn đoán muộn, thiếu trang thiết bị, và một phần do người bệnh chưa có kiến thức đầy đủ về bệnh. Đây là lý do bệnh COPD trở thành một gánh nặng y tế cộng đồng.

III. Ung thư phổi

1. Tình hình mắc và tử vong do ung thư phổi tại Việt Nam

Mỗi năm, Việt Nam có khoảng 24.426 ca mắc mới ung thư phổi, và hơn 70% số bệnh nhân được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ đạt khoảng 14,8%, thấp hơn nhiều so với các loại ung thư khác.

2. Phân loại ung thư phổi

• Ung thư phổi tế bào nhỏ (10–15%): tiến triển nhanh, thường di căn sớm.

• Ung thư phổi không tế bào nhỏ (85%): phổ biến hơn, có nhiều phương pháp điều trị.

3. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ ung thư phổi

• Hút thuốc lá: nguyên nhân lớn nhất, chiếm khoảng 85% ca bệnh.

• Ô nhiễm môi trường, khói bụi công nghiệp.

• Yếu tố di truyền và lối sống thiếu khoa học.

4. Thách thức trong phát hiện sớm ung thư phổi

Ung thư phổi giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng hoặc dễ nhầm với viêm phế quản, viêm phổi. Hầu hết bệnh nhân đến khám khi bệnh đã di căn, dẫn đến cơ hội điều trị thành công thấp. Việt Nam hiện chưa có chương trình tầm soát quốc gia, khiến việc phát hiện sớm càng khó khăn.

IV. Giải pháp sàng lọc, chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả

1. Vai trò của tầm soát và sàng lọc cộng đồng

• Triển khai chụp CT liều thấp cho nhóm nguy cơ cao (người hút thuốc lâu năm, trên 40 tuổi).

• Tăng cường khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm.

2. Điều trị bệnh phổi theo hướng cá thể hóa

• Với COPD: sử dụng thuốc giãn phế quản, corticosteroid dạng hít, kết hợp phục hồi chức năng hô hấp.

• Với ung thư phổi: kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích hoặc miễn dịch.

3. Tăng cường hệ thống y tế cơ sở

• Đào tạo bác sĩ, kỹ thuật viên về phát hiện sớm bệnh phổi.

• Bổ sung thuốc, thiết bị hiện đại về tuyến tỉnh, tuyến huyện.

• Tuyên truyền để người dân chủ động đi khám.

V. Phòng ngừa bệnh phổi 

1. Hạn chế yếu tố nguy cơ

• Bỏ hút thuốc lá, hạn chế hút thuốc thụ động.

• Giảm tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm môi trường.

• Đeo khẩu trang bảo hộ trong môi trường độc hại.

2. Duy trì lối sống lành mạnh

• Ăn uống đủ chất, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin C, E để tăng sức đề kháng.

• Tập luyện thể dục đều đặn, các bài tập thở giúp cải thiện dung tích phổi.

• Khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1–2 lần/năm để theo dõi chức năng phổi.

Các bệnh phổi, đặc biệt là ung thư phổi và phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), đang là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật tại Việt Nam. Thực trạng phát hiện muộn, tỷ lệ điều trị thấp cùng với lối sống chưa lành mạnh khiến gánh nặng bệnh phổi ngày càng gia tăng.

Việc phòng ngừa, sàng lọc và điều trị hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ từ phía cá nhân, cộng đồng và cơ quan y tế. Chỉ bằng cách phát hiện sớm, nâng cao nhận thức và thay đổi lối sống, chúng ta mới có thể từng bước giảm thiểu tác động của các bệnh phổi và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Giải pháp bổ phổi, tăng cường sức đề kháng: BLcare max

BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA

Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội