Mắc cúm nên tránh gì giúp giảm khó chịu, hạn chế nguy cơ biến chứng?

1. Sai Lầm Trong Chế Độ Dinh Dưỡng Khi Mắc Cúm

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp năng lượng và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể đẩy lùi virus cúm. Tuy nhiên, nhiều thói quen kiêng khem vô căn cứ lại đang làm suy giảm hệ miễn dịch của người bệnh.

1.1. Không cần kiêng khem quá mức các thực phẩm giàu đạm (thịt gà, trứng, cá)

Quan niệm dân gian cho rằng người bị bệnh cúm hay ho sốt phải kiêng tuyệt đối các loại thực phẩm như thịt gà, trứng, cá hay hải sản vì sợ làm tình trạng ho nặng hơn. Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn y tế, hoàn toàn không có cơ sở khoa học nào khuyến cáo người bệnh phải kiêng khem những thực phẩm này. Đây đều là những nguồn cung cấp protein, vitamin và các khoáng chất vô cùng thiết yếu giúp cơ thể tái tạo năng lượng, phục hồi tế bào và nâng cao khả năng miễn dịch. Việc kiêng khem quá mức sẽ làm cơ thể bị thiếu hụt dinh dưỡng, dẫn đến tình trạng kiệt sức và làm tăng nguy cơ xuất hiện biến chứng của cúm. Người bệnh chỉ cần chọn nguồn thực phẩm an toàn, chế biến chín kỹ và chọn các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như súp gà hay cháo trứng nếu đang bị đau họng.

1.2. Hạn chế tối đa rượu bia, chất kích thích và đồ uống nhiều đường

Việc tiêu thụ rượu bia, cà phê hay các loại thức uống có cồn trong thời gian điều trị cúm là điều hết sức nguy hiểm. Rượu bia không chỉ làm cơ thể bị mất nước nghiêm trọng mà còn gây tương tác xấu với các loại thuốc hạ sốt, giảm đau, làm tăng độc tính lên gan và thận. Bên cạnh đó, các loại nước nước ngọt đóng chai hay đồ uống chứa nhiều đường cũng cần phải hạn chế. Lượng đường cao có thể làm gia tăng phản ứng viêm trong cơ thể và hoàn toàn không thể thay thế cho nước lọc hay dung dịch bù điện giải. Ngoài ra, người bệnh cũng nên tránh các loại thức ăn quá cay nóng, nhiều dầu mỡ hay đồ ăn quá cứng vì chúng dễ gây kích ứng niêm mạc họng, làm trầm trọng thêm cảm giác đau họng, buồn nôn và khó tiêu.

2. Lạm Dụng Và Sử Dụng Thuốc Sai Cách Nguy Hiểm Như Thế Nào?

Thói quen tự ý mua thuốc điều trị tại nhà mà không có chỉ định của bác sĩ là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các tác dụng phụ nghiêm trọng và đẩy người bệnh vào tình thế nguy hiểm trước các biến chứng của cúm.

2.1. Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh để điều trị bệnh cúm

Một trong những sai lầm phổ biến nhất của người dân là hễ sốt, ho hay đau họng do cúm liền tự ý mua thuốc kháng sinh về uống. Cần phải khẳng định lại rằng, cúm là bệnh do virus gây ra, trong khi thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. Do đó, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng điều trị virus cúm và không giúp bệnh mau khỏi. Việc tự ý lạm dụng kháng sinh không những không mang lại hiệu quả mà còn gây ra tình trạng kháng thuốc nguy hiểm, làm suy giảm hệ vi sinh đường ruột và gây ra nhiều tác dụng phụ như dị ứng, tiêu chảy. Thuốc kháng sinh chỉ được bác sĩ kê đơn khi người bệnh có dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn.

2.2. Tránh phối hợp nhiều loại thuốc cảm cúm gây quá liều Paracetamol

Khi bị sốt cao và đau mỏi người do cúm, nhiều người vì muốn mau khỏi nên đã tự ý uống kết hợp nhiều loại thuốc cảm cúm khác nhau cùng lúc. Điều này cực kỳ nguy hiểm bởi hầu hết các loại thuốc trị cảm cúm tổng hợp trên thị trường hiện nay đều chứa chung hoạt chất hạ sốt, giảm đau là Paracetamol. Khi người bệnh uống kết hợp nhiều sản phẩm mà không đọc kỹ thành phần, lượng Paracetamol nạp vào cơ thể sẽ vượt quá liều lượng an toàn cho phép. Tình trạng quá liều Paracetamol diễn ra âm thầm nhưng có thể gây tổn thương gan cấp tính, suy gan nặng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

2.3. Cảnh báo nguy cơ hội chứng Reye khi dùng Aspirin cho trẻ em

Sốt cao là triệu chứng vô cùng phổ biến khi trẻ em nhiễm virus cúm. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh tuyệt đối không được tự ý sử dụng Aspirin để hạ sốt cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên. Việc dùng Aspirin trong lúc cơ thể đang nhiễm virus cúm có liên quan trực tiếp đến sự xuất hiện của hội chứng Reye. Đây là một biến chứng của cúm vô cùng hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm, gây ra tổn thương não và gan cấp tính với tỷ lệ tử vong rất cao. Để hạ sốt an toàn cho trẻ, cha mẹ chỉ nên dùng Paracetamol hoặc Ibuprofen theo đúng liều lượng tính theo cân nặng và tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

3. Những Phương Pháp Dân Gian Sai Lầm Cần Tránh Khi Hạ Sốt, Trị Cúm

Nhiều biện pháp chăm sóc dân gian truyền miệng tưởng chừng như vô hại nhưng lại chứa đựng rất nhiều rủi ro cho sức khỏe người bệnh cúm.

3.1. Không lau người bằng chanh hoặc cồn để hạ sốt

Khi trẻ em hoặc người lớn bị sốt cao do cúm, không ít gia đình vẫn áp dụng mẹo lau người bằng chanh hoặc cồn với mong muốn hạ sốt nhanh chóng. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo đây là phương pháp hoàn toàn sai lầm. Axit trong chanh có thể gây kích ứng, làm rát và tổn thương làn da nhạy cảm của người bệnh. Rủi ro hơn, cồn có đặc tính bốc hơi nhanh tạo cảm giác mát lạnh giả tạo, nhưng lại dễ dàng hấp thu qua da hoặc đi vào đường hô hấp khi hít phải, rất dễ gây ngộ độc cồn cấp tính, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ. Phương pháp hạ sốt an toàn nhất là cho người bệnh uống đủ nước, mặc quần áo thoáng mát, lau người bằng nước ấm và dùng thuốc hạ sốt đúng liều lượng.

3.2. Không xông hơi bằng nồi nước nóng chữa cúm

Xông hơi bằng các loại lá dân gian với một nồi nước nóng nghi ngút khói là thói quen quen thuộc của nhiều người mỗi khi mắc cúm. Mặc dù hơi nóng có thể mang lại cảm giác dễ chịu tạm thời cho vùng mũi họng, nhưng hiện chưa có bằng chứng khoa học vững chắc nào cho thấy xông hơi giúp rút ngắn thời gian điều trị cúm. Ngược lại, việc trùm chăn xông hơi bằng nồi nước nóng tiềm ẩn nguy cơ cực kỳ lớn gây bỏng nhiệt nghiêm trọng cho da và niêm mạc đường hô hấp. Nhiều trường hợp bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em, đã bị bỏng nặng do vô tình làm đổ nồi nước xông và phải điều trị kéo dài. Thay vì xông hơi nguy hiểm, người bệnh nên làm sạch dịch tiết mũi họng bằng dung dịch nước muối sinh lý chuẩn y tế để giảm nghẹt mũi an toàn.

4. Nhận Biết Nhóm Nguy Cơ Cao Và Dấu Hiệu Biến Chứng Của Cúm Cần Đi Khám Ngay

Mặc dù phần lớn các trường hợp mắc cúm có thể tự phục hồi sau vài ngày nghỉ ngơi, nhưng việc chủ quan không theo dõi sát sao có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc do các biến chứng của cúm gây ra.

4.1. Các đối tượng dễ gặp biến chứng của cúm

Một số nhóm đối tượng có hệ miễn dịch yếu hoặc nhạy cảm cần phải nhận được sự chăm sóc và theo dõi y tế sát sao ngay từ khi mới xuất hiện triệu chứng cúm. Các nhóm đối tượng này bao gồm trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên, phụ nữ đang mang thai, người bị suy giảm miễn dịch và những bệnh nhân có sẵn các bệnh lý mạn tính như hen suyễn, tim mạch, tiểu đường hay bệnh gan thận. Đây là những nhóm nguy cơ cao rất dễ tiến triển nặng và gặp phải các biến chứng của cúm nghiêm trọng như viêm phổi cấp, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm não hay nhiễm trùng huyết. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xem xét chỉ định dùng thuốc kháng virus kịp thời, tốt nhất là trong vòng 48 giờ đầu kể từ khi phát bệnh.

4.2. Dấu hiệu cảnh báo biến chứng của cúm cần cấp cứu khẩn cấp

Người bệnh cũng như người nhà cần cực kỳ cảnh giác và nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế hoặc phòng cấp cứu gần nhất nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nguy hiểm nào. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm tình trạng khó thở, thở gấp, thở khò khè, đau tức ngực hoặc nặng ngực kéo dài. Bên cạnh đó, các biểu hiện thần kinh như rối loạn ý thức, lơ mơ, li bì, co giật, hoặc tình trạng mất nước nghiêm trọng như môi khô nứt nẻ, không tiểu được, kiệt sức cũng là những tín hiệu báo động đỏ. Đặc biệt, nếu người bệnh đã có dấu hiệu thuyên giảm sốt và ho nhưng sau đó đột ngột sốt cao trở lại, ho dữ dội hơn thì đó có thể là dấu hiệu của biến chứng của cúm do bội nhiễm vi khuẩn vô cùng nguy hiểm.

Tóm lại, việc hiểu đúng và thực hành đúng trong quá trình chăm sóc bệnh nhân cúm đóng vai trò quyết định đến tốc độ phục hồi sức khỏe. Người bệnh tuyệt đối không nên kiêng khem thực phẩm một cách vô lý, không tự ý lạm dụng thuốc kháng sinh, không phối hợp thuốc hạ sốt tùy tiện và loại bỏ ngay các phương pháp dân gian nguy hiểm như lau cồn hay xông hơi nước nóng. Lắng nghe cơ thể, duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, bổ sung đủ nước và chủ quan theo dõi các dấu hiệu bất thường chính là chìa khóa vàng giúp bạn kiểm soát tốt bệnh cúm, chủ động phòng ngừa hiệu quả các biến chứng của cúm và nhanh chóng lấy lại sức khỏe dẻo dai.

Giải pháp hỗ trợ tăng cường sức đề kháng: BLcare max



BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội